Кимларга мазҳабсиз деб айтилади

Савол: Диний китоблар ёзиб, динга хизмат қилаётган инсонларга маълум бир мазҳабга тобе бўлмади,- деган сабаб билан "мазҳабсиз" деб ҳақорат ва туҳматлар қилиш инсофданми?

Жавоб: “Мазҳабсиз” таъбири - диний таъбирдир. Ҳақорат билан ҳеч қандай алоқаси йўқ. Дини бўлмаганга динсиз, ақли бўлмаганга ақлсиз, пули бўлмаганга пулсиз, мазҳаби бўлмаганга мазҳабсиз дейилади. Бу табиий  нарса. Масалан, Афғоний, Абдуҳ ва Қарзовий деган шахсларнинг ўзлари: "бизнинг мазҳабимиз йўқ",- деб ҳамиша баралла жар солишган. Уларни ўзлари фахрланиб айтиб юрган сифатлари билан таърифлаш, яъни мазҳабсиз деб айтиш ҳақорат ёки туҳмат бўлмайди. Аксинча ҳақиқатни очиқча айтиш бўлади.

 

Батафсил

Тўрт мазҳабдан бирига тобе бўлиш

Савол: “Мазҳаб имомига тобе бўлиш - Аллоҳни ва Расулини қўйиб, қулга қул бўлиш демакдир. Кейинги мусулмонлар мужтаҳидларни худди пайғамбарлардек бошларига кўтариб олишди. Етмагандек, Қуръон йўлидан ажралиб “Мужтаҳиднинг сўзи турганда Қуръон билан амал қилинмайди” дейишди. Улар кейин келган олимларга лоқайд муносабатда бўлишди. Ҳолбуки кейин келган олимлар аввалгилардан анча билимли ва кучли  бўлади. Масалан Имом Молик бир мазҳабни билса, Абдуҳ ҳамма мазҳабни билади” дейдиганларга қандай жавоб бериш керак?

Жавоб: “Мужтаҳидларни пайғамбарлардек бошига кўтаришди” деган гап бир мусулмоннинг оғзидан чиқиши мумкин эмас. Чунки бу сўз тўрт мазҳабдаги миллионларча мусулмонларга кофир тамғасини босиш билан тенг. Мусулмонга кофир деган кимсанинг ўзи кофир бўлади. Бир мазҳабга тобе бўлган мусулмонни "Қуръон йўлидан ажралиш" билан айблаш ундан ҳам катта туҳмат.

Батафсил

Етмиш икки бузуқ фирқа қандай пайдо бўлди?

Савол: “Қуръони каримни ўз тушунчаси бўйича тафсир қилган одам кофир бўлади” деган мазмундаги ҳадисни кўпчилик эшитган. Яна “72 бузуқ фирқа Қуръонни нотўғри тафсир қилганлари учун жаҳаннамга кетишади. Лекин у ерда абадий қолишмайди” дейилади. Бу икки хабар бир-бирига зид, қарши эмасми?

Жавоб: Бу ерда зидлик йўқ. Ўз ақли бўйича тафсир қилиш бошқа, оятларни нотўғри тушуниш эса, бошқа нарса.

Абдулғани Наблусий ҳазратлари айтадиларки:

"Ижмо билан билдирилган ва зарурий равишда эътиқод қилиш керак бўлган масалаларда ҳамда амал қилинадиган ишларда ижтиҳод қилиш жоиз эмас. Чунки буларга ишонмаган одам кофир бўлади. Бу умматдан баъзилари эътиқод масалаларида ижтиҳод қилиб, 73 фирқага бўлинди.

Батафсил